Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, kamuda tasarruf tedbirlerinde başarı sağlandığını ve yatırımlardan kesinti yapılmadığını açıkladı. Vergide adalet ve enflasyonla mücadeledeki son duruma ilişkin de bilgi verdi.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, 2027-2029 dönemi Orta Vadeli Program’ın (OVP) açıklanmasının ardından kamuda tasarruf tedbirlerine ilişkin açıklamalarda bulundu. Şimşek, yatırımlardan kesinti yapılarak tasarruf sağlandığı algısının doğru olmadığını belirtti.
Bakan Şimşek, milli gelir içindeki kamu yatırımlarının payının 2026’ya göre 2027 bütçesinde düşmediğini, aksine milli gelire oranla kamu yatırımlarının payında cüzi bir artışla yüzde 1,8’e yükseleceğini ifade etti. Bu durumun, tasarrufun yatırımları azaltarak yapılmadığı anlamına geldiğini vurguladı.
Şimşek, kamuda tasarruf konusunda Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın güçlü iradesiyle başarıya ulaşıldığını söyledi. 2024’te yayımlanan tasarruf genelgesinin, güçlü bir izleme, denetleme, raporlama ve yaptırım çerçevesi oluşturduğunu hatırlattı. Bakanlık, yaptırım boyutu hariç bu alanlarda önemli fonksiyonlar icra ederek sonuç aldığını belirtti.
Kamu taşıtları, binaları, haberleşme, seyahat, enerji, su, kırtasiye ve demirbaş giderleri gibi kalemlerde tasarruf sağlandığını aktaran Şimşek, bu kalemlerin bütçe harcamaları içindeki payının 10 yıl öncesine göre yüzde 4,6’dan 2025 sonu itibarıyla yüzde 2,9’a düştüğünü açıkladı. Cari fiyatlarla bu tasarrufun 484 milyar liraya tekabül ettiğini ve bunun 6 bakanlığın bütçesinden daha büyük bir meblağ olduğunu belirtti.
Özellikle kamu taşıtları kullanımında önemli tasarruflar yapıldığını söyleyen Şimşek, Tasarruf Genelgesi sonrası yenilenen kiralık taşıt sayısında yüzde 21 azalma olduğunu, yani 100 taşıt yerine 79 taşıt kiralandığını bildirdi. Hizmet bina yapımlarının ise gözden geçirilerek sınırlandırıldığı bilgisini paylaştı.
Bakan Şimşek, vergi adaleti sağlamak amacıyla kayıt dışılıkla mücadelede gönüllü uyumu önceliklendirdiklerini ve vergiye uyumda sorun yaşayan kesimleri cezalandırma yaklaşımı gütmediklerini dile getirdi. Denetimlerin büyük şirketlere yoğunlaştığını, her 100 büyük şirketin 31’inin denetlendiğini, bu oranın 2024’te yüzde 11 iken üçe katlandığını belirtti. Orta ölçekli şirketlerde denetim oranının yüzde 3,6’dan 7,3’e çıktığını, küçük ölçekli şirketlerde ise oranın yüzde 2,1’den 1,1’e gerilediğini açıkladı.
Gelir vergisi beyannamesi sayısının 3,8 milyondan 5,5 milyona ulaştığını ve bunun vergi gelirlerine yansıdığını ifade eden Şimşek, 2022’de vergi gelirlerinin milli gelire oranının yüzde 15,4 iken, 2023’te yüzde 16,6’ya ve 2026’da 17’nin üzerine çıkacağını, 2027’de ise yüzde 17,9 olarak tahmin edildiğini paylaştı.
Dolaylı vergilerin toplam vergiler içindeki payının azaltılması için ciddi tedbirler alındığını belirten Şimşek, 2023’te yüzde 65,5 olan bu oranın 2026’da yüzde 59-60 civarına inmesinin beklendiğini söyledi. Bu durumun ciddi bir ilerleme olduğunu vurguladı.
Şimşek, küresel ve iç konjonktürdeki zorluklara rağmen enflasyonun kontrolden çıkmamasının önemli olduğunu vurguladı. Deprem, KKM ve EYT gibi etkilerin yanı sıra dış koşulların da zorlu bir süreç yarattığını, ancak enflasyonun istenilen noktada olmasa da kontrol altında tutulduğunu belirtti. Temel mal enflasyonunun yüzde 16’nın altına düştüğünü, kira ve eğitim gibi alanlarda ise önceki düzenlemelerin etkilerinin devam ettiğini sözlerine ekledi.
KKM’den çıkışın önemli bir kazanım olduğunu, vatandaşların döviz talebinin azaldığını ve liraya olan güvenin arttığını ifade eden Şimşek, finansmana erişimin üretken kapasiteyi destekleyecek şekilde sürdürüldüğünü vurguladı. KOBİ kredilerinin payının arttığını, ihracat kredilerinin ise uzun vadeli ortalamanın neredeyse iki katına yükseldiğini belirtti.
Gıda fiyatlarında önümüzdeki aylarda normalleşme beklentisi olduğunu, çünkü bu sene üretimin çok iyi olduğunu söyledi. Eğitim enflasyonunda ise özel okulların fahiş fiyat artışları nedeniyle bir sorun olduğunu, bu artışları meşru kılacak bir zemin görmediğini ve ilgili kurumların (YÖK ve Milli Eğitim Bakanlığı) düzenlemelere uyumu denetlemesi gerektiğini ifade etti.
